Tesla’nın Sızdırılan V11 Yazılım Prototipi Üzerine Bir İnceleme

Bu yazıda, Tesla’nın kullanıcı arayüzünde köklü değişiklikler yapmayı ve araç işletim sistemine yenilikçi modüller eklemeyi hedefleyen, uzun süredir merakla beklenen V11 güncellemesinin prototip haline yakından bakacağız.

Bu büyük güncelleme, Tesla’nın daha önceki v9 ve v10 sürümlerinde olduğu gibi genellikle tatil döneminde kullanıma sunulması planlanıyordu. Ancak üretim aşamasına gelmeden önce, Tesla’ya ait bir test aracında keşfedilen oldukça farklı bir arayüz, internete sızdırıldı. Sızıntıları onaylamasak da, yenilenmiş arayüzün görüntüleri Tesla tutkunlarını oldukça heyecanlandırdı.

Bu olay 2021 yılında gerçekleşti ve bugün geriye dönüp baktığımızda, bunun asla seri üretime girmeyen bir test sürümü olduğu netleşiyor. Tesla, bu tasarım yönünden vazgeçti ve yerine daha sadeleştirilmiş, ilk gördüklerimizin hafifletilmiş bir versiyonunu yayınladı.

Yenilenmiş Kullanıcı Arayüzü Konsepti

Sızan arayüz, o dönemki Tesla ekranından radikal bir şekilde ayrılıyordu ve toplulukta büyük şaşkınlık yarattı. Temel yaklaşım, uygulamaların boyutlarının değiştirilebildiği ve ana ekrana serbestçe yerleştirilebildiği çoklu görev odaklı bir yapıydı. Her modül duyarlı yapıya sahipti; kullanıcı istediği boyutta ayarlayıp ekrana konumlandırabiliyordu. Böylece tam ekran tek bir uygulama, birkaç küçük araç takımı (widget) ya da bunların karışımı gibi esnek düzenler mümkündü.

Tüm tasarım, kişiselleştirme üzerine yoğunlaşmıştı.

Örneğin, ekranın sol üst bölümünde Haritalar uygulaması küçük bir araç takımı olarak yer alıyor ve altında Ev, İş, Şarj gibi hızlı erişim ikonları bulunuyordu. Sol alt kısımda ise eski Telefon uygulamasının yerini alan, Takvim, Mesajlar ve Arama arasında geçiş sağlayan bir panel vardı (bunlar sonradan bağımsız uygulamalara dönüştü ama işlevler benzer kaldı).

Sağ tarafta ise daha geniş bir medya oynatma alanı göze çarpıyordu. Günümüzdeki uygulamalara benzerlik gösterse de asıl fark, aynı anda birden fazla uygulamanın çalıştırılabilmesi ve bunların boyut ile konumlarının tamamen kullanıcı kontrolünde olmasıydı.

Ekranın alt tarafına yakın bir yatay çizgi dikkat çekiyordu; bu muhtemelen telefonlardaki gibi birden fazla ana ekran sayfası olabileceğini işaret ediyordu. Kullanıcılar farklı sayfalar oluşturup birini sürüş odaklı, diğerini eğlence veya park halindeyken kullanım için özelleştirebilirdi.

Tesla arayüzü o prototipten bu yana epey ilerledi ancak bu fikirlerin bir kısmı beş yıl sonra bile hala çekici görünüyor. Şu an hâlâ çoğunlukla tek uygulama odaklı kalıyoruz ve ekranı özgürce düzenleme seçeneği sınırlı.

Özelleştirilebilir Alt Çubuk (Dock)

Özelleştirilebilir Alt Çubuk (Dock)

2021’de böyle bir özelleştirilebilir dock özelliği yoktu; bu yüzden sızan görüntülerdeki en çarpıcı yeniliklerden biri buydu. Dock’ta Medya, Enerji gibi temel uygulamalar eksik görünüyordu, muhtemelen kullanıcıların istediklerini ekleyip çıkarabilmesi içindi.

Sonuçta yayınlanan V11’de daha az esnek ama daha düzenli bir dock tercih edildi. Başta koltuk ısıtma gibi kontroller çıkarıldıysa da sonraki güncellemelerle geri eklendi. Bugün favori uygulamaları dock’a taşıyabiliyoruz; Kontroller ve Ses gibi sabit ikonlar ayrılırken geri kalan kısım son kullanılanlarla doluyor.

Prototipte ise dock’a uygulama ekleme/çıkarma ve sıralama konusunda tam özgürlük vardı. Dock, diğer öğelerin üstünde yüzer gibi duruyor ve ekranın tamamını kaplamıyordu; bu sayede uygulamalar arkasında kalıp daha fazla içerik gösterilebiliyordu.

Uygulamalara nasıl erişileceği tam belli değildi; belki ses düğmesinin yanındaki kare simge bir uygulama çekmecesiydi ya da sadece telefon kısayolu olabilirdi.

Araç Kontrol Paneli

Sol alt köşedeki klasik araba simgesi burada yoktu. Bunun yerine vites geçişi için de kullanılan sol taraftaki araç ikonuna dokunulduğunda kontroller açılıyordu.

Hızlı erişim menüsündeki ızgara düzenindeki simgeler (Kapı Kilitle, Bagaj Açma, Nötr vb.) özelleştirilebilir gibi duruyordu ama kesin değil. Tam kontroller menüsüne ulaşmak için aynı ikon tekrar kullanılıyordu.

Güzel bir detay: Ana ekrandaki widget’lar, kontroller açıldığında küçülüp soluklaşıyordu; bu tür ince düşünülmüş animasyonlar, tasarımın uzun süredir geliştirildiğini düşündürüyordu.

Araç Görselleştirmesi

Model S’de olduğu için araç görselleştirmeleri (enerji akışı vb.) ana ekranda değil gösterge panelinde yer alıyordu. Model 3/Y gibi modellerde ise bunlar bağımsız, boyutlandırılabilir veya gizlenebilir widget’lar olabilirdi. Ne yazık ki sadece Model S görüntüleri sızmıştı.

Durum Çubuğu

Durum simgeleri soldaki panele kaydırılmış, çoğu yalnızca Kontroller açıldığında görünüyordu. Bu, sonradan çıkan V11 sürümüne benzer bir yaklaşımdı.

Neden Yayınlanmadı?

Mart 2021’de sızdığında herkes bunun yakında geleceğini sanmıştı ama hiç gerçekleşmedi. Tesla bu konsepti tamamen terk etti. Yayınlanan sürüm, özelleştirilebilir dock’u korusa da duyarlı uygulamalar, birden fazla ana ekran gibi birçok özelliği içermiyordu.

Bu yazılım AMD Ryzen tabanlı MCU 3 ile Model S’de çalışıyordu ama Intel işlemcili araçlar için aynı anda desteklemek karmaşık olurdu. Tesla muhtemelen iki farklı arayüzü sürdürmek istemediği için sade bir yol seçti.

Prototipteki fikirler etkileyici olsa da, son dock daha kullanıcı dostu ve geniş kitleye hitap ediyordu. Güç kullanıcıları tam özelleştirmeyi tercih etse de Tesla kitle pazarı odaklı bir marka olarak basitliği ön planda tuttu.

İleride Gelecek Olabilir mi?

Bu prototip artık gelmeyecek olsa da içindeki bazı fikirler hâlâ değerli. Tesla ileride uygulamaları boyutlandırma, aynı anda birden fazla çalıştırma gibi özellikler ekleyebilir.

Birden fazla ana ekran, farklı kullanıcı profilleri için ayrı düzenler ve belki profil değiştirme özelliğiyle son derece kişiselleştirilmiş bir deneyim yaratılabilir. Umarız Tesla yeni arayüz yenilemelerinde bu konseptlerden bazılarını yeniden değerlendirir.